‘Een andere kijk op China’

China is voor westerlingen geen vakantieland, tenzij je van cultuur en natuur houdt en daarvoor binnen het land de nodige reiskilometers wilt maken. Hotels en eten zijn goedkoop. Voor een echte belevenis heb je wel overal een gids nodig en een auto of bus met chauffeur is het efficiëntste. Met de comfortabele en vele hogesnelheidstreinen die tot ruim 300 kilometer per uur rijden, kun je gemakkelijk door het land reizen en voor de grote afstanden zijn er bij alle grote steden moderne vliegvelden.

De helft van het land, vooral het westen en noordwesten, is dunbevolkt. Ongerepte natuur omdat het land woestijn is. Enkel hoge bergen maken het land ongeschikt voor landbouw. De natuur en het landschap in de vele parken zijn fantastisch. Een verscheidenheid in landschap en natuur die groter is dan we in Europa kennen en daarnaast weidser en mooier dan in Noord-Amerika. Maar op veel plaatsen krijgt het massatoerisme al de overhand; 1,4 miljard Chinezen hebben steeds meer tijd en geld te besteden. Er wordt al gesuggereerd dat sommige plekken over aantal jaren niet meer te bezoeken zijn om de natuur te beschermen.

Chinezen zijn trots op wat er is overgebleven aan oude tempels, paleizen en graftombes. Deze historische bouwwerken geven een beeld van het verleden dat op geen enkele manier lijkt op de westerse cultuur en de huidige Chinese steden. De pandafokcentra in Sichuan en de boeddhistische paleizen en tempels in Tibet zijn twee mooie voorbeelden. Omdat China een mix is van verschillende volkeren met ieder hun eigen geschiedenis en cultuur, kun je in elke stad en provincie verschillende uitingen van deze cultuur bewonderen. Samen met vaak Chinese toeristen.

Beijing, Chifeng, Chengdu, Lhasa, Guilin, Shenzhen en Guangzhou zijn een paar steden met elk een geheel eigen historie en cultuur, maar elk ook miljoenen inwoners. De huidige Chinese steden staan vol moderne bouwwerken, vaak woontorens van twintig tot dertig verdiepingen die allemaal op elkaar lijken (en 90 miljoen appartementen die te koop staan). Omdat alle (brom)fietsen elektrisch zijn en het merendeel van de auto’s ook, is er wel druk verkeer in de steden, maar is het bijna stil. Eerst ben je verrast door de enorme woonwijken, maar al snel realiseer je je dat de Bijlmermeer voor Nederlanders niet werkt, maar voor Chinezen wel. Of is het een gebrek aan alternatieven?

Als toerist zie en merk je dat het land de laatste decennia een snelle ontwikkeling heeft doorgemaakt. Omdat bijna alles nieuw is, doen delen van grote steden futuristisch aan. Zoals mijn reisgenoten concludeerden: China is veel verder en gaat veel sneller in technologie en implementatie daarvan in het dagelijkse leven dan we in Europa en Noord-Amerika zien. In de varkenshouderij kunnen Chinezen nog wel het een en ander van ons leren, maar op veel andere gebieden doen we er goed aan om van de Chinezen te leren.

Jan Merks
Onafhankelijk adviseur in China